VKSND cấp cao tại TP.HCM thực hiện phiên tòa rút kinh nghiệm vụ án hành chính và vụ án hình sự

Thực hiện Chỉ thị số 01/CT-VKSTC ngày 17/12/2019 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao về công tác của ngành Kiểm sát nhân dân năm 2020 và Kế hoạch số 05/KH-VC3 ngày 08/01/2020 của VKSND cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về công tác kiểm sát năm 2020.
Ngày 07/01/2020, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Tòa án nhân dân cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh tổ chức 02 phiên tòa rút kinh nghiệm do Kiểm sát viên cao cấp Vũ Thanh Sơn - Viện kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính thực hiện kiểm sát hoạt động tư pháp gồm:
1. Phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án “Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai” xảy ra tại huyện G., tỉnh T. do người khởi kiện là ông Nguyễn Văn Bảy, kháng cáo đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 07/2019/HC-ST ngày 21/8/2019 của TAND tỉnh T.
Tóm tắt nội dung vụ án: Ông Nguyễn Văn B. là chủ sử dụng phần đất có diện tích khoảng 1500m2 đất bờ kênh. Đất có nguồn gốc là do ông nội của ông B. là Nguyễn Phước L. khai hoang từ trước 30/4/1975, sau khi ông L. chết đất do vợ ông L. là bà Đào Thị T. canh tác, sau đó bà T. có tặng đất cho các con là ông M., ông Ph., ông M2. và ông L. Đến năm 1983 thì ông Ph., ông M. và ông M2. mỗi người tặng cho ông B. khoảng 500m2 đất. Ngày 08/6/1985, ông Lưu Quang S. là Trưởng ban kinh tế mới huyện G. đã ký Giấy giải tỏa nhà và thu hồi 1500m2 đất của ông B. Khoảng 2 năm sau thì cho người khác sử dụng. Năm 2001- 2002, phần đất thu hồi của ông B. được sử dụng để xây nhà nội trú cho giáo viên Trường THCS H. Ông Bảy đã khiếu kiện yêu cầu trả lại đất. Chủ tịch UBND huyện G. ban hành Công văn số 627/UBND-NC có nội dung không chấp nhận yêu cầu đòi trả lại 1500m2 đất của ông Bảy. Tòa án cấp sơ thẩm đã xử bác yêu cầu khởi kiện. Ngày 04/9/2019, người khởi kiện có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Do đại diện người bị kiện có đơn xin xét xử vắng mặt tại phiên tòa phúc thẩm nên Kiểm sát viên đã phối hợp cùng Hội đồng xét xử hỏi người khởi kiện về nội dung kháng cáo cũng như yêu cầu khởi kiện. Thông qua việc hỏi, Kiểm sát viên cũng đã thực hiện việc viện dẫn tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ ở giai đoạn sơ thẩm để giải thích các qui định pháp luật có liên quan đến nội dung vụ án, nội dung kháng cáo để đại diện người khởi kiện hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình cũng như hiểu rõ hơn bản chất của vụ việc. Kết thúc phần hỏi và tranh luận, Kiểm sát viên đã phát biểu ý kiến về việc chấp hành pháp luật của Hội đồng xét xử, của người khởi kiện và quan điểm giải quyết vụ án. Sau khi nghị án, Hội đồng xét xử đã chấp nhận quan điểm phát biểu của đại diện Viện kiểm sát, bác kháng cáo, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.
2. Phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án Lý Vũ L. phạm tội “Hiếp dâm người dưới 16 tuổi” xảy ra tại huyện H, tỉnh Y do bị cáo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.
Tóm tắt nội dung vụ án: Lý Vũ L. và Thạch Thị H. cùng cư trú tại huyện H., tỉnh Y. và có quan hệ yêu đương. Từ đầu tháng 01/2019 đến tháng 04/2019, L. đã nhiều lần thực hiện hành vi giao cấu với H. Đến ngày 16/4/2019, phát hiện H. có biểu hiện bất thường, bà Tăng Thị C. (mẹ của H.) đã đưa H. đến Trung tâm y tế khám thì phát hiện H. có thai. Tại bản Kết luận giám định pháp y về tình dục số 96/TD-PY ngày 24/4/2019 của Trung tâm Pháp y thuộc Sở y tế tỉnh Y. kết luận: bộ phận sinh dục màng trinh dãn rộng, có vết rách cũ vị trí 03 giờ, 06 giờ và 08 giờ, âm đạo không sẹo xơ; test thai: dương tính. Siêu âm: Một thai sống khoảng 13 tuần 02 ngày; Nguyên nhân gây dãn và rách màng trinh: do vật có đường kính và kích thước lớn hơn màng trinh; Tỷ lệ tổn thương cơ thể do quan hệ tình dục là 00%. Tại kết luận giám định số 2198/C09B ngày 24/5/2019 của Phân viện Khoa học Hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh – Viện Khoa học Hình sự, kết luận thai nhi là con ruột của Lý Vũ L. Trước khi phạm tội Lý Vũ L. không có tiền án, tiền sự, trong quá trình điều tra thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, đã bồi thường cho gia đình bị hại số tiền 16.200.000 đồng và được gia đình bị hại có đơn xin bãi nại, xin giảm nhẹ hình phạt. Bản án hình sự sơ thẩm số 16/2019/HS-ST ngày 23/9/2019 của TAND tỉnh Y. tuyên phạt bị cáo 17 năm tù. Ngày 07/10/2019 bị cáo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.
Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo và người bào chữa của bị cáo giữ nguyên nội dung kháng cáo. Kiểm sát viên đã tham gia thẩm vấn làm rõ tính chất, mức độ hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trực tiếp dến danh dự, nhân phẩm của trẻ em, hành vi của bị cáo gây mất trật tự trị an, ảnh hưởng xấu đến an toàn xã hội ở địa phương. Tại phần tranh luận, Kiểm sát viên đã bác bỏ lập luận của người bào chữa cho rằng bị cáo phạm tội do lạc hậu là một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Bị cáo sống ở huyện H., tỉnh Y. nhưng đó không phải vùng kinh tế đặc biệt khó khăn dẫn đến lạc hậu, kém phát triển nên không thể áp dụng tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản m Điều 51 BLHS cho bị cáo. Từ đó, phát biểu quan điểm đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Sau khi nghị án, Hội đồng xét xử đã chấp nhận quan điểm phát biểu của đại diện Viện kiểm sát, bác kháng cáo, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.
Sau khi kết thúc phiên tòa, đơn vị đã tiến hành họp, rút kinh nghiệm chung theo đúng hướng dẫn của ngành. Tập thể Lãnh đạo, Kiểm sát viên, công chức của đơn vị đã đưa ra thống nhất đánh giá cao kỹ năng của Kiểm sát viên tại phiên tòa phúc thẩm như xét hỏi, xử lý các tình huống mới phát sinh, tranh luận, đối đáp và phát biểu quan điểm giải quyết vụ án đúng pháp luật. Ngoài những ưu điểm, tập thể Kiểm sát viên công chức tham gia cuộc họp cũng đã nêu một số hạn chế cần rút kinh nghiệm như về trang phuc, hay nên sử dụng đại từ nhân xưng “tôi” hoặc “chúng tôi” thay vì “đại diện VKS” hoặc “VKSND cấp cao tại TP. HCM” để đảm bảo ngắn gọn, hạn chế việc lúng túng khi tranh luận hoặc phát biểu quan điểm của VKS. Cuộc họp đi đến thống nhất những hạn chế này không lớn nhưng cần phải khắc phục trong thời gian tới.
Qua hai phiên tòa rút kinh nghiệm, đội ngũ Kiểm sát viên, đội ngũ chuyên viên của Viện 3 đều tích lũy được kiến thức, rút ra được kinh nghiệm cho bản thân trong quá trình nghiên cứu, giải quyết vụ án. Thấy được vai trò, trách nhiệm của Kiểm sát viên tại các phiên tòa để từ đó có ý thức hoàn thiện bản thân, chủ động học hỏi, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ bằng việc tích cực tham gia các phiên tòa rút kinh nghiệm cũng như các chương trình đào tạo khác của cơ quan.
                                                                             Lê Thị Thiên – Viện 3